Kindercoaching door Tessa

Ontvang tips & inspiratie rondom kinderen, jongeren & opvoeden.

Executieve functies, wat zijn dat?

18 maart 2017 • Geen categorie

Als kindercoach werk ik deels op school, waar ik kinderen individueel begeleid. Een veel voorkomend onderwerp, in relatie tot schoolprestaties bij kinderen, zijn de  “executieve functies’.

Er is onlangs veel onderzoek geweest naar het brein. Zo weten we dat je het brein kunt trainen, net als een spier. Ze noemen dat met een moeilijk woord neuroplasticiteit (verandering in de organisatie van de hersenen).

Wat zijn executieve functies nu precies?

Executieve functies zijn uitvoerende regelfuncties van de hersenen, en deze zijn voor grote mate bepalend voor het succes op school.

Kinderen met stoornissen zoals ADHD, ODD en ASS hebben vaker moeilijkheden met de executieve functies (EF).

Natuurlijk heeft ieder kind bepaalde sterktes en zwaktes in executief functioneren,  dus ook zonder stoornis kan het zijn dat executieve functies extra aandacht nodig hebben.

In mijn werk als kindercoach train ik executieve functies. Dit doe ik in opdracht van school, maar ook tijdens de groepstraining ‘Ik leer leren’.

Executieve functies beïnvloeden je gedrag en je leren, ze helpen met het vertonen van doelgericht gedrag.

Welke executieve functies zijn er?

Taakinitiatie, planning, overzicht:

Kinderen die hier moeite mee hebben, vinden het lastig aan het werk te gaan. Nog even je potlood slijpen, nog even naar de toilet gaan, of toch nog even snel die tekening af maken. Alles om maar niet met het bedoelde werkt te  hoeven starten, of dit uit te stellen.

Kinderen die moeite hebben met planning, vergeten hun huiswerk, hebben moeite met het organiseren ervan. Ze hebben hun weektaak vaak niet af, of hebben het verkeerde voorbereid. Wanneer begin ik ergens mee, en wat is er allemaal nodig?

Aandacht richten en volhouden:

Prioriteiten stellen , en prikkels indelen naar belangrijkheid. Deze kinderen letten vaak niet meteen op, je moet ze bij de les houden. Een rustige omgeving helpt deze kinderen te focussen.

Aandacht volhouden is, zeker bij saaie taken erg moeilijk. Deze kinderen herken je aan snel afgeleid zijn, maar ook aan het afraffelen van hun werk.

Emotieregulatie:

Deze kinderen hebben moeite met het beheersen van hun woede en krijgen bij boosheid een waas voor hun ogen. Dit geldt voor alle emoties maar het meeste voor boosheid. Dit zie je sterk terug bij kinderen met een oppositioneel opstandige gedragsstoornis (ODD), maar ook andere kinderen kunnen hier last van hebben.

Werkgeheugen:

Het werkgeheugen zorgt voor informatiestromen. Wat moet nu gebeuren, wat kan later, en wat hoeft niet? Het werkgeheugen zorgt ook dat informatie op lange termijn beschikbaar is. Het draagt dus bij aan de organisatie van je kennis en de bereikbaarheid ervan.

Inhibitie:

Dit is het vermogen om je gedrag te remmen. Het zal je niet verbazen dat bij kinderen met ADHD inhibitie slecht ontwikkeld is. Deze “rem” zorgt ervoor dat je gedrag kunt inhouden, onsuccesvol gedrag kunt stoppen en je kunt verzetten tegen afleidende prikkels, zelfs als die leuker zijn. Je inhibitie heb je dus nodig om te kunnen leren, maar ook in de omgang met anderen heb je deze rem nodig.

Zelfinzicht:

Met deze EF wordt bedoeld het vermogen om je eigen aandeel in gebeurtenissen te zien. Wat doe ik? Helpt het mij met het bereiken van mijn doel? Als ik vastloop, wat is mijn aandeel hier dan in?  Zonder dit vermogen heb je het op school lastiger. Je herkent dit in de klas doordat kinderen zich niet beseffen wat hun eigen aandeel in een conflict is.

Cognitieve flexibiliteit:

Je aanpak bijsturen als de huidige aanpak niet werkt. Kinderen met een gebrekkige cognitieve flexibiliteit kunnen ook erg van slag raken als er iets af wijkt van hun verwachting.

Timemanagement:

Deze wordt ook vaak genoemd als executieve functie. Kinderen die hier moeite mee hebben, schatten de tijd die ze voor huiswerk nodig hebben vaak verkeerd in.

Executieve functies en mijn werk als kindercoach

Omdat executieve functies voor een groot deel het succes op school bepalen is het belangrijk dat sommige kinderen hierin ondersteund worden. Dit kan op verschillende manieren. Soms helpt het maken van een stappenplan of checklist kinderen overzicht te krijgen door het visueel te maken. De checklist leert kinderen na te denken over wat ze allemaal nodig hebben voor ze met een taak beginnen. Een vaste routine kan ook goed helpen. Kinderen met zwakke executieve functies hebben hier baat bij.

Als kindercoach help ik ze te oefenen met aan het werk gaan. Of we vinden samen uit wat het kind helpt en wat het hierin nodig heeft. Samen maken we een checklist, en als het nodig is kan er ook in de klas ondersteund worden. Tijdens de coaching kijken we waar ondersteuningsbehoefte is, dit kan door middel van bijvoorbeeld het maken van een test. Vaak loopt het kind op een specifiek punt steeds vast. We oefenen, en ik laat het kind oplossingen verzinnen. Denk bijvoorbeeld aan vaak je huiswerk vergeten. Door erover te praten (in plaats van te mopperen) worden ef’s getraind. We oefenen in plannen en organiseren, maar ook met ‘hoe houd ik me aan een planning?’ Ook door het doen van spelletjes train ik executieve functies.

Meer informatie, of benieuwd of ik ook voor jullie iets kan betekenen? Ik help jullie graag verder. Coaching via school behoort ook tot de mogelijkheden. Met de wereld van JIJ, werk ik als kindercoach in Maarssen en omgeving.


Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Menu Title
×